Anselm Kiefer in Valencia: de wandeling van Manama door het CAHH

(vertaald uit het Frans)

Tot en met zondag 25 oktober 2026 toont het Centro de Arte Hortensia Herrero (CAHH), opgericht door mecenas Hortensia Herrero, in Valencia (Spanje) werk van Anselm Kiefer, waaronder Danaë, een werk van meer dan 13 meter. Manama, kunstenares uit Luik en voormalig journaliste bij de RTBF, stapte het museum binnen. Hieronder haar stemmingscolumn, en daarna alles wat je moet weten om er nog voor de sluiting naartoe te gaan.

Wie is Manama?

Manama is een kunstenares uit Luik, Belgisch-Spaans-Marokkaans. Ze had al meerdere levens voor het doek, waaronder een als journaliste bij de RTBF, de Belgische Franstalige openbare omroep.

Eén enkele aanpak, van schilderij tot tekst: kunst als spiegel. Haar teksten gaan niet over haarzelf, ze zijn een doorgang. Wanneer Manama schildert, deelt ze niet haar gevoel, ze legt het neer in de materie zodat de toeschouwer het zelf ervaart. De twijfel, de vreugde, de schok, de aarzeling. De stemmingscolumn volgt precies hetzelfde principe. Museum, ontmoeting, restaurant, architectuur: Manama schrijft niet om verslag uit te brengen, maar opdat de lezer uit de tekst komt zoals zij zelf uit de zaal, van tafel, uit het gesprek kwam. Voelen, en dan laten voelen.

Schoonheid zal de wereld redden, zei Dostojevski. Manama voegt eraan toe: de emotie, op voorwaarde dat je ze laat overkomen!

De culturele stemmingscolumn van Manama

Ik hou van musea waar ik meestal geïnspireerder en meer open voor de wereld buitenkom dan wanneer ik wakker word, laten we eerlijk zijn, een beetje ontmoedigd door de staat van de wereld.

Soms, en consequent zijn is niet mijn sterkste kant, zit ik al te mopperen bij het idee alleen al om te gaan. De auto "parqueren" (ja, zo zeggen we dat in Luik, in België), de parkeermeters trotseren en de steegjes uitdagen met hun bolle kasseien die op je stappen loeren. Ik heb er al mijn buik van vol voor ik de deur zelfs maar heb opengeduwd!

Niet zo lang geleden overweeg ik een expeditie naar het CAHH, het Centro de Arte Hortensia Herrero in Valencia.

Ik mopper opnieuw terwijl ik de naam probeer uit te spreken zonder door te gaan voor een Franstalige met een accent dat je met een mes kunt snijden. Grote fantasie: dat mijn donkere haar me één keer voor een echte Spaanse laat doorgaan. Ja, zeker?

Tegen ronde kasseien en vloedgolven toeristen in: aankomst in de patio! Het huis is historisch, een duik van een paar eeuwen terug. Ik hoor de harnassen van ruiters weerklinken... Nee! Het zijn enorme metalen letters op de muren en veelkleurige lichten die door gigantische trosvormige sculpturen worden rondgeslingerd. De transparantie van de werken maakt me dronken. Dat is tof!

Ik verlaat de vaste collectie voor de tijdelijke, die de verplaatsing waard maakt: een Duitse schilder van wie ik, oef!, de naam kan uitspreken. Anselm Kiefer, boegbeeld van het neo-expressionisme. Geboren in 1945. Ik wil best een radslag en een salto maken op de binnenplaats als hij niet getekend is door de Tweede Wereldoorlog.

Eerste doek, gelijkvloers. Het onthult zich langzaam, alsof de architectuur ontworpen is om de emotie druppel voor druppel te laten neerdalen. Groot formaat: een klap van jewelste! De blik gaat naar boven, waar bladgoud een soort hoop of gelukzaligheid voorstelt, na de strijd. Onderaan de veldslag: verbrand hout, takken, wortels, zelfs een stam, kilo's lood, ijzer, klei, zand. Een hele prachtige brol. Onder het gewicht van het doek zak ik neer op de bank ertegenover. Vastgenageld.

Kiefer moedigt me aan om het bezoek voort te zetten. Hij leeft nog!

Met foto's en interviews als ondersteuning vertelt hij over zijn techniek en zijn bedoeling. Voor het lood ruilde hij het penseel in voor een tractor die de inhoud van een emmer uitstort over een gigantisch doek, liggend, gefolterd. Zuren, hete metalen, hars, schellak, verbranding. Het doek werkt ook zelf en Kiefer wacht soms een jaar op een resultaat. Soms langer. Zijn werk leeft.

Vaak abstract, behouden zijn doeken soms een figuratief centrum. Voor wie dat wil.

Vertrek niet zonder je te wagen aan het werk van dertien meter. Danaë: de luchthaven Tempelhof in Berlijn (en de mythe) onder een gouden regen. Fresco, sculptuur, dik doek, nieuwe vleugel van het museum-paleis? Ik weet het niet meer. Ik krijg kippenvel. De reliëfs suggereren ruimtes en vragen erom dat je erin stapt. De tekening binnendringen (figuratief, deze keer), het vlees van het werk, om de geschiedenis, het geheugen, de transformatie en de vernietiging te vatten. Alles wat een kind van de oorlog erin heeft neergelegd.

Geen salto... Of toch? ¿Qué piensas?

De expo loopt nog tot 25 oktober.

Nathalie Marly, alias Manama (@manamamoi)

Hoe bezoek je de expo Anselm Kiefer in het CAHH? De stappen

Ten eerste, noteer de einddatum. De tentoonstelling Anselm Kiefer eindigt op zondag 25 oktober 2026. Die dag sluit het centrum om 15.00 uur: kom 's ochtends voor het laatst mogelijke bezoek.

Ten tweede, kies je tijdslot. Het CAHH is open van dinsdag tot zaterdag van 10.00 tot 20.00 uur en op zondag van 10.00 tot 15.00 uur. Op maandag is het gesloten.

Ten derde, koop je ticket. Een gewoon toegangsticket kost 12 euro volgens het toerismebureau Visit Valencia, met 20 % korting voor houders van de Valencia Tourist Card. Tickets koop je online op de officiële website van het CAHH. Controleer de tarieven voor je vertrekt.

Ten vierde, kom te voet. Het CAHH ligt aan de Calle del Mar, 31, 46003 Valencia, in de oude stad (Ciutat Vella). De steegjes zijn geplaveid en vaak druk: goede schoenen, zoals Manama aanraadt, en wat tijd op overschot.

Ten vijfde, volg het parcours van Manama. Begin met de patio en de vaste collectie van het paleis, en ga dan naar de tijdelijke tentoonstelling. Neem de tijd voor het eerste grote doek op het gelijkvloers, en vertrek niet zonder Danaë te zien, meer dan 13 meter breed: de luchthaven Tempelhof in Berlijn onder een gouden regen.

Veelgestelde vragen

Tot wanneer is Anselm Kiefer te zien in het CAHH in Valencia?

Tot en met zondag 25 oktober 2026. Op zondag sluit het centrum om 15.00 uur.

Wat zijn de openingstijden van het CAHH?

Van dinsdag tot zaterdag van 10.00 tot 20.00 uur, op zondag van 10.00 tot 15.00 uur. Gesloten op maandag.

Hoeveel kost een toegangsticket?

12 euro voor een gewoon toegangsticket volgens Visit Valencia, met 20 % korting voor houders van de Valencia Tourist Card. Controleer het op de officiële website van het CAHH voor je bezoek.

Waar ligt het CAHH?

Calle del Mar, 31, 46003 Valencia, in het historische centrum van Valencia (Spanje).

Wat is Danaë?

Een werk van Anselm Kiefer van meer dan 13 meter dat het interieur van de luchthaven Tempelhof in Berlijn toont onder een gouden regen, als verwijzing naar de mythe van Danaë. Volgens Visit Valencia was het voor Valencia alleen in New York getoond.

Wie is Manama?

Een kunstenares uit Luik, Belgisch-Spaans-Marokkaans, voormalig journaliste bij de RTBF. Ze schildert en schrijft culturele stemmingscolumns. Je volgt haar op Instagram: @manamamoi.

Lees ook

• Schilderkunst en street art in Valencia: Sorolla, IVAM, El Carmen
• Javier Molins, artistiek directeur van het CAHH

Bronnen

• Centro de Arte Hortensia Herrero (officiële website)
• Visit València, de Nueva York a Valencia: Anselm Kiefer