Op zijn Spaans: de kus, het tutoyeren en luid praten

Je denkt het land wel een beetje te kennen, want het ligt vlakbij. En dan kom je aan en ontdek je duizend kleine codes die de jouwe niet zijn. Niets kwaads, integendeel: achter de vorm zit een warmte die je uiteindelijk mist zodra je weer thuis bent.

De kus, maar dan andersom

Ook hier wordt er gekust, twee keer, net als in veel landen. Alleen zit er een addertje onder het gras: in Spanje begin je altijd bij de rechterwang. Voor jou als Nederlander is dat een dubbele verrassing. Thuis geef je immers drie kussen, links-rechts-links, een klein ritueel dat een stuk langer duurt. Hier stopt het na twee, en net als je je hoofd voor de derde ronde klaarhoudt, is de ander alweg. Je kust één keer te veel in het luchtledige.

Voor een Vlaming ligt het precies omgekeerd. In Vlaanderen blijft het vaak bij één kus, of gewoon een hand als het wat minder vertrouwd is. Twee kussen voelen dan juist als één te veel, een tikje overdreven voor iemand die je amper kent. De Spanjaard doet het intussen snel en zonder omhaal, zelfs bij een eerste ontmoeting. Zo staat iedereen aan de verkeerde kant van de teller: de een komt een kus tekort, de ander heeft er een over. Je went eraan, en je leert aan de goede wang te beginnen.

Overal je en jij

Het formele u is in Valencia bijna verdwenen. Op de markt, bij de bank, bij de dokter, soms zelfs op het gemeentehuis word je meteen getutoyeerd. Het Spaanse usted bewaren ze voor grootouders en heel plechtige momenten.

Voor jou als Nederlander is dat eerlijk gezegd niet zo'n schok. Je zegt thuis al vlot je en jij, op de markt, in de winkel, tegen bijna iedereen. Het Spaanse getutoyeer voelt dus behoorlijk vertrouwd, minder vreemd dan het voor een Fransman zou zijn.

Voor een Vlaming is het een ander verhaal. In Vlaanderen houd je het u nog graag aan in halfformele situaties: in de winkel, bij de administratie, bij de dokter. Een beetje zoals het Franse vouvoyeren. Dat een Spaanse arts of ambtenaar je meteen tutoyeert, zelfs aan het loket, voelt dan als een echte sprong. Even wennen, en daarna bevrijdend: iedereen staat op slag een tikje dichterbij.

Cariño en guapa

Aan de toonbank noemt de bakker je cariño (schat), de visboer roept je een guapa (mooie meid) toe. Het is geen versierpoging, het is gewoon de taal van alledag, een manier om het contact wat zachter te maken.

Zowel in Nederland als in Vlaanderen bestaat dit in de winkel simpelweg niet. Geen bakker die je schat noemt, geen visboer die je liefje zegt. Tussen onbekenden houd je het bij hallo en dank je wel, en verder niks. Hier hoort dat kleine koosnaampje er gewoon bij, en wie er geen tederheid in wil zien, mist iets.

Luid praten is samenleven

Tot slot het volume. De bars zijn luidruchtig, je praat door elkaar heen, je valt elkaar met plezier in de rede. Als Nederlandstalige hoor je eerst een ruzie aankomen. Het is net het omgekeerde: het is leven, energie, aanwezigheid. Je raakt elkaars arm aan, je staat dicht bij elkaar, je lacht hard. Je leert je schild te laten zakken en het volume open te draaien.

Op zijn Spaans is de rubriek waarin we Spanje bekijken door onze eigen ogen, met tederheid en zonder onszelf al te serieus te nemen. Gecontroleerd door de redactie. Dit artikel is voorbereid met behulp van AI en daarna nagelezen, gecontroleerd en geverifieerd door onze redactie, die de redactionele verantwoordelijkheid draagt, in overeenstemming met de Europese AI-verordening. Een fout gezien? Schrijf ons: we corrigeren. Hoe wij werken.