Op zijn Spaans: Castiliaans, valenciaans en de valse vrienden

Je landt met je schoolspaans en een fijne zekerheid: je redt je wel. En dan ontdek je dat er in Valencia niet één taal is, maar twee. Welkom in het grote taalbad.

Het valenciaans, de taal van hier

Naast het Castiliaans (het Spaans dat je kent) is er het valenciaans, de co-officiële taal van de regio. En het is overal: op de borden, in de straatnamen (Carrer, Plaça), op school, op het gemeentehuis. Het is geen dialect en geen accent, het is een volwaardige taal: de Acadèmia Valenciana de la Llengua koppelt het officieel aan hetzelfde taalsysteem als het Catalaans, terwijl het zijn eigen historische naam behoudt. Veel Valencianen spreken of verstaan het. Wie dacht alleen zijn Spaans te moeten opfrissen, valt uit de lucht en raakt dan ontroerd: ook dat is de identiteit van hier.

De valse vrienden, die schattige valkuil

Sommige Spaanse woorden lijken sprekend op iets wat je kent, en net daar zit de grap. Je stapt er één keer in, je lacht, en je onthoudt het voor het leven. Je zegt bijvoorbeeld tegen de apotheker dat je constipado bent en denkt dat je overduidelijk bent. Alleen betekent constipado in het Spaans niet verstopt, maar verkouden. Verstopt zeg je met estreñido. Kleine nuance, groot verschil aan de balie. Of je vraagt in een winkel naar een carpeta en verwacht een tapijt. Je krijgt een map om je papieren in op te bergen, want een tapijt heet gewoon alfombra. En soms speelt je oor je parten: vaso klinkt bijna als vaas, maar het is doodgewoon een drinkglas. Je onthoudt ze allemaal, precies omdat je erin bent getrapt.

Het Nederlands-Spaans dat je bricoleert

Terwijl je wacht tot je beter wordt, verzin je het maar. Je plakt een -o achter je Nederlandse woorden, je verspaanst er lustig op los, je vult aan met je handen en een glimlach. Elegant is het niet, maar het werkt: communicatie loopt via de context, de goede wil en een wederzijds geduld dat je hart verwarmt.

En op een dag komt het vanzelf

Het mooiste is dat het Spaans, na genoeg bars, loketten en babbelende buren, vanzelf je oren binnenkomt zonder dat je het doorhebt. Op een ochtend laat je een volstrekt natuurlijke vale vallen, je zegt hasta luego tegen de bakker, en je beseft dat je er bent. Niet tweetalig, nee. Maar wel thuis.

Bronnen

• Acadèmia Valenciana de la Llengua

Op zijn Spaans is de rubriek waarin we naar Spanje kijken met onze eigen ogen, met tederheid en zonder onszelf al te serieus te nemen. Gecontroleerd door de redactie. Dit artikel is voorbereid met behulp van AI en vervolgens door onze redactie gecheckt, geverifieerd en nagelezen, die de redactionele verantwoordelijkheid draagt, in overeenstemming met de Europese AI-verordening. Een fout gezien? Schrijf ons: we corrigeren. Hoe wij werken.